تنوع سبد سوخت؛ راهبرد امنیت انرژی_۴۱

مهار اسب سرکش مصرف بنزین با اصلاح الگوی مصرف سوخت

آنی بازار: بنزین اینروزها تنها یک فرآورده سوختی نیست و مدیریت مصرف آن با عنایت به شرایط حساس فعلی به امری اجتناب ناپذیر بدل شده و مسئولان را بر آن داشته که با کمترین هزینه احتمالی شرایط را کنترل کنند.

به گزارش آنی بازار به نقل از مهر، در شرایطی که شکاف میان تولید و مصرف بنزین کشور به مرحله هشدار رسیده و سالانه میلیاردها دلار صرف واردات این فرآورده راهبردی می شود، زمزمه های افزایش قیمت بار دیگر به نگرانی عمومی دامن زده است. با این وجود، مسؤلان بدنبال مسیری متفاوت هستند؛ مسیری که نه از جیب مردم، که از مدیریت مصرف و متنوع سازی سبد سوخت می گذرد.

پس از جنگ تحمیلی سوم معادلات انرژی کشور وارد فضایی بی سابقه شده است و حمله به زیرساخت های سوخت رسانی، تشدید تحریم های فلج کننده و فرسایش پالایشگاهی، موازنه شکننده میان تولید و مصرف بنزین را با چالش رو به رو کرد. در این بازه زمانی، تولید بنزین کشور با تمام توان پالایشگاه های موجود، روی عددی بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون لیتر در روز قفل شد، در حالیکه مصرف با شیبی نگران کننده مرزهای تاریخی را پشت سر گذاشت و در مقاطعی از سال، بخصوص در تعطیلات و ایام پیک سفر، از ۱۴۰ میلیون لیتر در روز نیز عبور کرد.

شکافی ۳۰ تا ۴۰ میلیون لیتری که دیگر نه با ذخایر راهبردی قابل پوشش بود، نه با ظرفیتهای راکد داخلی و زنگ خطری جدی برای امنیت انرژی به صدا درآورد و سیاست گذاران را در مقابل این پرسش بنیادین قرار داد که با این اسب سرکش مصرف، بدون اتکا بر ابزارهای قیمتیِ شوک آور، چه طور باید روبرو شد.

رمضانعلی سنگدوینی عضو کمیسیون انرژی مجلس، در گفتگویی ضمن رد هرگونه تصمیم گیری برای گران کردن بنزین، بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف با تاکید بر ابزارهای غیرقیمتی تاکید کرد. به نقل از ایشان، آن چه امروز کشور را در آستانه یک چاره اندیشی بزرگ قرار داده، نه یک انتخاب که یک اجبار اجتناب ناپذیر برای ترمیم ناترازی ای است که هم زیرساخت ها را فرسوده و هم منابع ارزی را می بلعد.

واردات ۵ تا ۸ میلیارد دلاری، زخم کهنه ناترازی

این نماینده مجلس ضمن اشاره به ابعاد بحران سوخت در کشور می گوید: «سالانه بین پنج تا هشت میلیارد دلار صرف واردات بنزین می شود؛ عددی که اگر به حال خود رها شود، علاوه بر فشار به ذخایر ارزی، کشور را در مقابل تکانه های بیرونی لطمه پذیرتر می کند.» این حجم از واردات در حالی رخ می دهد که بخشی از تولید داخل نیز به سبب قاچاق سازمان یافته، به مقصد نمی رسد.

سنگدوینی، قاچاق فرآورده های نفتی همچون بنزین و گازوئیل را از مسایل اصلی کمبود انرژی می داند و مهار آنرا پیش نیاز هرگونه اصلاح ساختاری اعلام می کند.

نسخه غیرقیمتی کمیسیون انرژی: از CNG تا کاهش سهمیه پرمصرف ها

در بخش مهمی از این گفتگو، عضو کمیسیون انرژی طرح های جایگزین افزایش قیمت را شرح داد. وی ضمن اشاره به شبکه گسترده گاز کشور، توسعه سریع جایگاه های CNG را یک راهکار کم هزینه و زودبازده خواند و از سوخت LPG به عنوان گزینه ای باکیفیت نزدیک به بنزین یاد کرد که بخش خصوصی می تواند در گسترش آن ایفای نقش کند.

اما شاید ملموس ترین بخش این بسته غیرقیمتی، ایده «مدیریت سهمیه بر مبنای تعداد خودرو» باشد. سنگدوینی با بیان اینکه نیمی از جمعیت ایران اصلاً خودرو ندارند و در مقابل، برخی خانوارها مالک ۸ تا ۱۰ دستگاه خودرو هستند، خاطرنشان کرد: «این ها باید مدیریت شوند. کسانیکه تعداد زیادی خودرو دارند، از نظر یارانه ای باید عدالت در موردشان اجرا شود.» این گزاره، تلویحاً به کاهش یا حذف سهمیه خودرو های چندم اختصاصی اشاره دارد؛ اقدامی که بدون دست زدن به قیمت، یارانه پنهان را از دهک های پردرآمد بازپس می گیرد.

پویش صرفه جویی از باک خودرو تا شیر گاز منزل

این نماینده مجلس شورای اسلامی راهکارهای غیرقیمتی را به حمل و نقل محدود نکرد و از تجربه های موفق در دیگر بخش ها مثال آورد. او به صرفه جویی یک میلیارد دلاری در قسمت گازوئیل در سال قبل اشاره نمود و اظهار داشت که تنها با کاهش یک تا دو درجه ای دمای وسایل گرمایشی در زمستان، میتوان معادل تولید دو فاز پارس جنوبی (۵۰ میلیون مترمکعب) در مصرف گاز صرفه جویی کرد. وی همین طور استفاده از ظرفیت پویش های عمومی نظیر «جان فدا» با ۳۵ میلیون مشارکت کننده را بستری آماده برای راه انداختن موج صرفه جویی سراسری دانست.

افزایش قیمت ممنوع

وی با یادآوری تجربه تلخ افزایش قیمت بنزین در آبان ۹۸، هرگونه شوک قیمتی را بشدت خطرناک توصیف کرد و اظهار داشت: «در جلسات گوناگون با وزیر نفت و معاونان ایشان، تمامی اعضاء کمیسیون انرژی با افزایش قیمت بنزین مخالفت کردند و استدلال مان دقیقا تأثیر تورمی آن بر همه کالاها بود.» به باور این نماینده، در شرایطی که فشار بر کالاهای اساسی و معیشت طبقات پایین شدید می باشد، گران کردن بنزین به مثابه ریختن بنزین بر آتش تورم خواهد بود و طبقات مرفه کمترین تأثیر را از آن می پذیرند.

سنگدوینی یک پیشنهاد تاریخی نیز مطرح کرد: اگر از شروع اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، قیمتها سالانه و به شکل پلکانی و حتی کمتر از نرخ تورم افزایش می یافت، امروز نه با شوک های ویرانگر مواجه بودیم و نه با این حجم از ناترازی. حال نیز هرگونه اقدام ناگهانی، اقتصاد را وارد چرخه جدیدی از بی ثباتی خواهدنمود.

سهمیه بندی هوشمند، جایگزین قیمت گذاری شوک آور

بررسی ها و تحلیل ها پیرامون این مساله نشان میدهد در فضای فعلی، اجماعی نسبی میان ارکان تصمیم گیر شکل گرفته که درمان درد مزمن مصرف بنزین، بالا بردن قیمت نیست؛ بلکه نسخه درست، کاهش هدفمند یارانه پنهان از راه سهمیه بندی عادلانه، توسعه سوخت های جایگزین و بسیج عمومی برای صرفه جویی است. اصلاح الگوی مصرف، دیگر یک سفارش نیست؛ با عنایت به لطمه های وارده به زیرساخت ها، اختلاف فاحش تولید و مصرف و خروج میلیاردها دلار ارز، به تنها گزینه پیش روی حاکمیت بدل شده است. حال باید دید دولت تا چه اندازه این راهکارهای غیرقیمتی را در دستور کار قرار خواهد داد.

منبع: anibazar.ir

1405/03/13

10:38:06

5.0 از 5

126

تگهای خبر: ابزار , ارز , افزایش قیمت , اقتصاد

این مطلب آنی بازار را پسندیدید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان آنی بازار در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب آنی بازار

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۲ بعلاوه ۱