کنترل تورم با ادامه نظارت بانک مرکزی بر عملکرد بانکها

به گزارش آنی بازار، بانک مرکزی با تداوم نظارت بر عملکرد بانکها در بازار پول، بر انضباط، شفافیت و رعایت الزامات احتیاطی تاکید دارد و مسیر سیاستگذاری پولی را دنبال می کند.

به گزارش آنی بازار به نقل از مهر، بانک مرکزی در ماه های اخیر رویکرد نظارتی خود بر شبکه بانکی را با تمرکز بیشتری بر بازار پول دنبال کرده است؛ بازاری که نقش مستقیم در تامین نقدینگی، نرخ های کوتاه مدت و رفتار اعتباری بانکها دارد و هرگونه اختلال در آن می تواند به سرعت به سایر بخش های اقتصاد سرایت کند. در این چارچوب، استمرار پایش عملکرد بانکها فقط یک حفظ کنترلی نیست، بلکه بخشی از سیاستگذاری برای حفظ ثبات مالی، پیشگیری از انحراف در خلق پول و مهار ریسک های انباشته در ترازنامه شبکه بانکی بشمار می رود.
این نظارت در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که بازار پول بعنوان یکی از حساس ترین اجزای ساختار مالی کشور، تحت تأثیر عواملی مانند کسری نقدینگی بانک ها، ناترازی دارایی و بدهی، رقابت بر سر جذب سپرده و فشار برای تامین منابع قرار دارد. بانک مرکزی با ابزارهای نظارتی و انتظامی خود تلاش می کند رفتار بانکها را در چهارچوب مقررات احتیاطی نگه دارد تا هم از افزایش بی ضابطه ریسک جلوگیری شود و هم امکان انتقال تنش از بانکهای ضعیف به کل شبکه کم شود.

نظارت بر ناترازی و انضباط بانکی

یکی از محورهای اصلی این رویکرد، توجه به ناترازی بانک هاست؛ مسئله ای که در سالهای اخیر به یکی از چالش های جدی نظام پولی تبدیل گشته است. ناترازی زمانی رخ می دهد که یک بانک از نظر ساختار منابع و مصارف، فاصله معناداری با استانداردهای سالم مالی پیدا کند و برای جبران کمبود منابع به ابزارهای پرهزینه یا رفتارهای پرریسک متوسل شود. در چنین شرایطی، نظارت مستمر بانک مرکزی می تواند از تشدید مشکلات جلوگیری نماید و بانک را به سوی اصلاح ساختار سوق دهد.
از نگاه سیاست گذار پولی، بانکها تنها بنگاه های مالی عادی نیستند، بلکه به علت نقش آنها در خلق پول، پرداخت ها و تامین مالی اقتصاد، هرگونه ضعف در عملکردشان به معنای ایجاد ریسک سیستمی است. به همین دلیل، بانک مرکزی در کنار رصد ترازنامه ها و نسبت های نظارتی، بر رعایت حدود قانونی در زمینه رشد دارایی ها، کیفیت مطالبات، کفایت سرمایه و نحوه ی استفاده از منابع نیز تاکید دارد. این رویکرد خصوصاً برای بانک هایی که در معرض اضافه برداشت یا اتکای بیش از اندازه به منابع پرهزینه قرار دارند، اهمیت دوچندان پیدا می کند.
افزون بر این، انضباط بانکی تنها از مسیر تذکر یا محدودیت حاصل نمی گردد، بلکه نیازمند شفاف سازی اطلاعات، گزارش دهی منظم و هماهنگی میان نهاد ناظر و بانک هاست. هرچه داده های بانکی دقیق تر و بموقع تر در اختیار سیاست گذار قرار گیرد، امکان واکنش سریع تر به نشانه های بحران نیز بیشتر خواهد شد. از همین رو، نظارت مستمر بانک مرکزی را باید بخشی از سازوکار پیشگیرانه برای مدیریت ریسک دانست، نه اقدامی مقطعی یا فقط واکنشی.

بازار پول و دستاوردهای سیاستی

بازار پول به علت ارتباط مستقیم با نرخ سود، تقاضای ذخایر و رفتار بانکها در جذب و اختصاص منابع، یکی از مهم ترین کانال های انتقال سیاست پولی شمرده می شود. اگر عملکرد بانکها در این بازار از مسیرهای استاندارد بیرون رود، ابزارهای سیاستی نیز اثربخشی کمتری خواهند داشت. به همین دلیل، بانک مرکزی ناچار است همزمان با تنظیم متغیرهای پولی، بر کیفیت رفتار بانکها نیز نظارت کند تا سیگنال های سیاستی به درستی به اقتصاد منتقل شود.
در عمل، هرگونه رقابت ناسالم میان بانکها برای جذب منابع، می تواند هزینه تامین مالی را افزایش دهد و فشار مضاعفی بر شبکه بانکی و سپس بنگاه های اقتصادی وارد کند. از طرف دیگر، اگر بانکها با اتکا به منابع کوتاه مدت، تعهدات طولانی مدت بپذیرند، ریسک سررسید و ریسک نقدینگی بیشتر می شود و بازار پول در مقابل شوک های بیرونی لطمه پذیرتر می شود. همین نقطه است که نظارت مستمر معنا پیدا می کند؛ یعنی جایی که سیاست گذار باید قبل از تبدیل شدن مشکل به بحران، علائم را شناسایی و اصلاح را مطالبه کند.
در این میان، تأکید بانک مرکزی بر عملکرد بانکها در بازار پول را میتوان پاسخی به ضرورت برگرداندن ثبات و پیش بینی پذیری به فضای مالی کشور دانست. این ثبات برای بازارهای دیگر نیز اهمیت دارد، برای اینکه هر اختلال در شبکه بانکی می تواند بر نرخ ارز، بازار بدهی، تامین مالی تولید و حتی رفتار سپرده گذاران اثر بگذارد. از همین منظر، نظارت بر بانکها فقط یک موضوع درون سیستمی نیست، بلکه بخشی از مدیریت کلان اقتصاد بشمار می رود.

افق اصلاح و سلامت مالی

ادامه این رویکرد نظارتی، در صورتی به نتیجه مطلوب می رسد که با اصلاحات ساختاری در نظام بانکی همراه باشد. بانک مرکزی هرقدر هم ابزار نظارت و مداخله داشته باشد، بدون بهبود حکمرانی بانکی، افزایش شفافیت صورت های مالی و تقویت سرمایه بانک ها، امکان کنترل پایدار ریسک ها محدود خواهد بود. بنابراین، ادامه نظارت باید در کنار الزام به اصلاح ساختار، پیشرفت پاسخگویی مدیران بانکی و کاهش وابستگی به شیوه های پرهزینه تامین منابع دیده شود.
از منظر اقتصادی، بازار پول زمانی کارآمد خواهد بود که بانکها در چهارچوب قواعد روشن و قابل پایش فعالیت کنند. این وضعیت هم به سود سپرده گذاران است، هم به سود سیاست گذار و هم به سود بخش واقعی اقتصاد که برای تامین مالی پایدار به شبکه بانکی سالم نیاز دارد. به همین دلیل، ادامه نظارت بانک مرکزی بر عملکرد بانکها را باید نه یک مداخله محدود، بلکه بخشی از معماری حفظ سلامت مالی و کنترل ریسک در اقتصاد دانست.
در نهایت، پیام روشن سیاست گذار پولی اینست که بازار پول باید در خدمت ثبات اقتصاد باشد، نه منشاء تولید ریسک. استمرار نظارت، اگر با ابزارهای اصلاحی و انضباطی همراه شود، می تواند به کاهش ناترازی ها، مهار رفتارهای پرریسک و تقویت اعتماد عمومی به شبکه بانکی منجر شود؛ نتیجه ای که برای اقتصاد ایران، بالاتر از هر زمان دیگری، ضروری بنظر می رسد.

منبع: آنی بازار

1405/06/04

20:05:59

5.0 از 5

116

تگهای خبر: ابزار , ارز , اقتصاد , بازار

این مطلب آنی بازار را پسندیدید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان آنی بازار در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب آنی بازار

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۴ بعلاوه ۳